Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) wspiera spotkania młodych ludzi z Polski i Niemiec, niezależnie od tego, czy są to projekty szkolne, czy też pozaszkolna wymiana młodzieży, na przykład projekty cyrkowe lub sportowe.
Rozwiń wszystko
PNWM rozróżnia szkolną i pozaszkolną wymianę młodzieży.
Czym jest szkolna wymiana młodzieży?
Z wymianą szkolną mamy do czynienia, gdy wnioskodawcą po stronie niemieckiej jest szkoła, gmina, powiat lub inna organizacja, która składa wniosek w imieniu szkoły przejmując prawną odpowiedzialność za jego realizację i rozliczenie. Organizatorami projektu są natomiast nauczyciele, którzy odpowiadają za jego merytoryczny przebieg oraz sprawują opiekę nad uczestnikami. Wnioskodawcą po stronie polskiej nie musi być szkoła. Dotujemy projekty wszystkich rodzajów szkół, również szkół zawodowych czy specjalnych.
Za wymianę szkolną odpowiada referat wspierania w Warszawie.
Czym jest pozaszkolna wymiana młodzieży?
Projekt jest uznawany za wymianę pozaszkolną, jeśli wnioskodawcą projektu po stronie niemieckiej nie jest szkoła lub gmina, powiat albo inna organizacja, które w imieniu szkoły składają wniosek.
Za wymianę pozaszkolną odpowiada referat wspierania w Poczdamie.
Obowiązują aktualne Wytyczne Wspierania PNWM.
Formalne
- Osoby uczestniczące są w wieku od 12 do 26 lat (w uzasadnionych przypadkach dopuszczamy udział młodszych osób);
Wiek osób uczestniczących
Przy planowaniu spotkania należy zwrócić uwagę, aby uczestniczki i uczestnicy obu grup byli w zbliżonym wieku. Znaczne różnice wiekowe utrudniają integrację lub całkowicie ją uniemożliwiają, ponieważ młodzi ludzie zazwyczaj wolą pozostawać we własnych grupach wiekowych. W wyjątkowych sytuacjach wymagane jest indywidualne uzasadnienie oraz zgoda PNWM.
Ważne:
Celem PNWM jest wspieranie spotkań dzieci i młodzieży, a nie po prostu projektów, w których biorą one udział. Dlatego projekty, w których uczestniczą osoby w różnym wieku, nie kwalifikują się do dofinansowania – nawet jeśli wniosek o dofinansowanie dotyczy wyłącznie uczestników do 26. roku życia.)
- Projekt wymiany obejmuje minimalnie 4 i maksymalnie 28 dni wspólnie realizowanego programu;
- Liczba uczestników z obu krajów musi być zrównoważona, co oznacza, że w spotkaniu bierze udział mniej więcej tyle samo osób z Polski i Niemiec, przy czym proporcja między uczestnikami nie może przekraczać stosunku 2:3;
- Liczba opiekunek i opiekunów jest adekwatna do wielkości grupy;
Liczba opiekunek i opiekunów
Przy dofinansowaniu PNWM zazwyczaj uwzględnia osoby powyżej 26. roku życia według następującego klucza: na pierwszych dziesięcioro uczestniczek i uczestników przypadają dwie osoby sprawujące opiekę nad grupą, a na każdych kolejnych dziesięcioro młodych ludzi – jedna dodatkowa osoba. Możliwe jest również dofinansowanie większej liczby osób odpowiedzialnych za grupę, jednak wymaga to uzasadnienia oraz zgody PNWM.
- Planując wspólne projekty, należy uwzględniać rewizyty w kraju partnera w taki sposób, by liczba projektów odbywających się w Polsce i Niemczech była zrównoważona.
Merytoryczne
Najważniejszym kryterium merytorycznym przy przyznawaniu dofinansowania jest tzw. „charakter spotkania”: wymiana powinna z jednej strony umożliwiać młodym ludziom poznanie się, a z drugiej tworzyć dobre warunki, aby mogli dowiedzieć się czegoś o codziennym życiu, historii i kulturze kraju sąsiedniego. Istotne jest autentyczne spotkanie, wspólne przeżywanie, uczenie się i działanie. Projekt programu powinien odzwierciedlać te aspekty.
- Młodzież uczestniczy w tworzeniu projektu, zgłaszając swoje pomysły i potrzeby;
- Młodzież z obu krajów wspólnie realizuje punkty programu;
- Spotkanie nie może mieć charakteru czysto turystycznego;
- Jako organizator mają Państwo swobodę doboru treści wymiany. Dofinansujemy zarówno warsztaty cyrkowe, plenery artystyczne, jak i spotkanie fanów piłki nożnej z obu krajów. W przypadku wymiany szkolnej, program nie musi być realizowany na zajęciach lekcyjnych.
- Państwa projekt opiera się na zasadzie partnerstwa: planujecie go Państwo wspólnie z partnerem z kraju sąsiedniego i wspólnie składacie również wniosek o dofinansowanie.
Uwaga! Nasza dotacja ma charakter dofinansowania i nie pokrywa całości kosztów projektu. Informacje na temat łączenia dofinansowania PNWM z innymi środkami zewnętrznymi znajdą Państwo tutaj.
Zasady dofinansowania projektów w 2026 roku
- Stawki dofinansowania nie będą przyznawane w pełnej wysokości.
- Wnioski należy składać co najmniej 3 miesiące przed rozpoczęciem projektu.
- Wnioski należy składać wyłącznie przez portal OASE.
- Zarówno gospodarz, jak i gość składają podpisy w ciągu 1 miesiąca od daty wpływu wniosku.
- Liczba uczestników z obu krajów musi być zrównoważona, co oznacza, że w spotkaniu bierze udział mniej więcej tyle samo osób z Polski i Niemiec, przy czym proporcja między uczestnikami nie może przekraczać stosunku 2:3.
PNWM nie określa minimalnej ani maksymalnej liczby uczestniczek i uczestników grupy. W przypadku projektów trójstronnych grupa z kraju trzeciego nie może stanowić największej liczby uczestników. PNWM wspiera projekty, w których skład grup z Niemiec i Polski oraz ewentualnie z kraju trzeciego pozostaje niezmieniony. Jeśli w trakcie wymiany zmieni się skład którejś z grup lub uczestniczki i uczestnicy będą brały i brali udział tylko w wybranych punktach programu, wymiana traci charakter spotkania w rozumieniu wytycznych PNWM, ponieważ nie umożliwia intensywnego, wzajemnego poznania się dzieci i młodzieży.)
- Jeśli w ramach partnerstwa realizowanych jest kilka projektów, należy zachować równowagę między liczbą projektów realizowanych w Polsce i w Niemczech oraz ich czasem trwania.
- W przypadku dużych grup lub/i długich projektów maksymalna kwota przyznanego dofinansowania do kosztów programu na jeden projekt wynosi 90 000 złotych na projekty realizowane w Polsce oraz 25 000 euro na projekty realizowane w Niemczech.
- Ograniczenie dofinansowania spotkań zespołu projektowego z obu lub trzech krajów.
- PNWM nie przyznaje dofinansowania do spotkań przygotowawczych i podsumowujących dla młodzieży we własnym kraju.
Zakwaterowanie grupy
Wspólne zakwaterowanie młodzieży wzmacnia poczucie przynależności do grupy. Nauka i wymiana doświadczeń odbywają się na wielu poziomach i są możliwe przez cały dzień, także w czasie wolnym. Dlatego PNWM zaleca organizację wspólnego zakwaterowania – u rodzin goszczących, w schronisku młodzieżowym lub placówce edukacyjnej. Jeśli ze względów infrastrukturalnych i/lub finansowych wspólne zakwaterowanie nie jest możliwe, a osoby goszczące i uczestniczące przebywają w różnych miejscach, nie może to powodować, że część młodzieży będzie uczestniczyć w programie w ograniczonym zakresie.
Zespół projektowy
Sukces projektu w dużej mierze zależy od dobrego przygotowania i podsumowania wymiany przez polsko-niemiecki/trójstronny zespół projektowy (kadrę), szczególnie w przypadku nowych partnerstw.
Partnerzy w ramach jednego projektu mogą ubiegać się o dofinansowania tylko na jedno spotkanie zespołu projektowego z obu lub trzech krajów (tzw. spotkanie przygotowawcze lub podsumowujące). PNWM może dofinansować maksymalnie 2 dni spotkania. W celu przygotowania lub podsumowania projektu rekomendujemy także spotkanie online.
Młodzież
Przygotowanie i podsumowanie jest ważne również dla młodzieży biorącej udział w wymianie. Jednak PNWM nie przyznaje dofinansowania do spotkań przygotowawczych i podsumowujących dla młodzieży we własnym kraju. Rekomendujemy realizowanie ich online lub ze środków własnych.
Za „przygraniczne” uznajemy następujące województwa: zachodniopomorskie, lubuskie i dolnośląskie. Natomiast po stronie niemieckiej są to kraje związkowe Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern), Brandenburgia (Brandenburg), Berlin i Saksonia (Sachsen).
Jeżeli projekt odbywa się w regionie przygranicznym i bierze w nim udział lokalna młodzież, dopuszczamy możliwość realizacji krótszego programu (nawet jednodniowego), jak również uczestnictwo młodzieży poniżej 12. roku życia. W projektach mogą uczestniczyć również dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych.
Zapraszamy do obejrzenia filmu Saksońskiej Placówki ds. Wczesnej Nauki Języków Krajów Sąsiedzkich „Transgraniczne partnerstwo przedszkolne”, zachęcającego przedszkola z regionów przygranicznych do realizacji wspólnych polsko-niemieckich projektów.