Rozwiń wszystko
Eksperyment Wymiana 2027

* Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, sztuka, matematyka)
Co może ułatwić młodzieży poruszanie się w stale zmieniającym się świecie? Umiejętność uczenia się przez samodzielne dociekanie i odkrywanie, poznawanie najnowszych technologii i międzykulturowe doświadczenia. Właśnie do tego zachęca program PNWM Eksperyment Wymiana – aby młodzi ludzie z Polski i Niemiec wspólnie, kreatywnie zajęli się zagadnieniami z zakresu nauk ścisłych, technologii, inżynierii. Decyzja, w jaki sposób to zrobią – czy zechcą zbudować mini-turbinę wiatrową, badać rodzime ptaki czy zająć się kodowaniem – należy do nich samych.
Aby projekt polsko-niemieckiej (ew. trójstronnej) wymiany młodzieży mógł zostać dofinansowany w ramach programu Eksperyment Wymiana, musi spełniać następujące kryteria:
- Temat projektu został wybrany wspólnie z grupą partnerską i odnosi się do zagadnień z zakresu STEAM.
- Program spotkania:
- jest zbudowany wokół wybranego tematu projektu, a jego poszczególne elementy wynikają z siebie i prowadzą do osiągnięcia konkretnego celu lub stworzenia konkretnego produktu;
- w min. 50% obejmuje pracę nad projektem STEAM, podczas której osoby uczestniczące są zaangażowane np. w eksperymenty, badania, analizy, dyskusje oraz prowadzą dokumentację podejmowanych działań;
- zawiera również elementy integracji i wzajemnego poznania się młodzieży.
- Wspólny program trwa od 4 do 14 dni.
- Grupa liczy nie więcej niż 50 uczestników w wieku od 12 do 26 lat.
- Na etapie wniosku złożony zostanie szczegółowy plan wydatków i źródeł finansowania kosztów programu i podróży.
- Podsumowaniem projektu jest dokumentacja w wybranej formie, która jest również obowiązkowym elementem rozliczenia projektu.
UWAGA! Projekty realizowane w ramach programu dotacyjnego „Eksperyment Wymiana” mogą odbywać się między 1 kwietnia a 31 grudnia 2027 roku.
Jeśli stworzenie dokumentacji wiąże się z poniesieniem dodatkowym kosztów, istnieje możliwość wnioskowania o dodatkowe dofinansowanie tego miniprojektu w ramach „4×3 – prosta sprawa”.
Termin zgłoszeń to 31 stycznia 2027 roku.
Zgłaszając projekt to programu dotacyjnego Eksperyment Wymiana należy złożyć wniosek online w portalu OASE oraz dodatkowo o wypełnić formularz uzupełniający.
Program Eksperyment Wymiana ma charakter konkursu. Spełnienie wszystkich kryteriów nie musi oznaczać zakwalifikowania projektu do programu Eksperyment Wymiana i dofinansowania go na ww. szczególnych zasadach.
Decyzję o kwalifikacji podejmuje jury. Jego postanowienie jest nieodwołalne. Informację o nim otrzymają Państwo najpóźniej 4 tygodnie po zakończeniu naboru wniosków konkursowych.
Jeśli projekt nie zostanie zakwalifikowany do programu Eksperyment Wymiana, ale spełnia ogólne kryteria dofinansowania, może otrzymać dotację zgodnie z przyjętymi na dany rok stawkami i zasadami dotyczącymi standardowych projektów, o ile pozwoli na to sytuacja budżetowa PNWM.
Znalezienie partnera do projektu to pierwszy krok do jego realizacji. Wszystkich zainteresowanych nawiązaniem kontaktu ze szkołą z Niemiec zachęcamy do przejrzenia i dodawania ogłoszeń na naszej Giełdzie Partnerów lub też do bezpośredniego kontaktu z koordynatorką programu Eksperyment Wymiana. Warto również na bieżąco śledzić naszą ofertę na stronie internetowej lub zapisać się do newslettera, w którym co miesiąc informujemy o nowościach PNWM.
Szerpa to serwis internetowy PNWM poświęcony edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju (EZR). Znajdą tam Państwo podstawowe informacje, tematy, metody i przykłady projektów z zakresu zrównoważonego rozwoju, które mogą zainspirować do zajęcia się tym aspektem podczas międzynarodowych spotkań młodzieży i projektów STEAM. Więcej
Niemieckojęzyczna strefa edukacyjna, opracowana we współpracy z inicjatywą MINT-Campus, jest skierowana do osób organizujących polsko-niemieckie spotkania młodzieży o tematyce STEAM. Oferta rozwija kompetencje w zakresie metodyki edukacji STEAM, aktywizowania młodych ludzi, współpracy w zespołach międzynarodowych oraz zapewniania jakości projektów. Zawiera przykłady dobrych praktyk pracy metodą eksperymentu, materiały dydaktyczne i gotowe rozwiązania wspierające tworzenie atrakcyjnych działań edukacyjnych z zakresu matematyki, informatyki, nauk przyrodniczych i techniki. Poruszane zagadnienia obejmują m.in. sztuczną inteligencję (AI), zmiany klimatu, zrównoważony rozwój oraz inne aktualne wyzwania współczesnej edukacji STEAM. Więcej

Inspiracje dla projektów STEAM
Szukają Państwo inspiracji do projektów online z zakresu nauk przyrodniczych, ścisłych lub technologii? Zachęcamy do zapoznania się z ofertą wirtualnych warsztatów, inspirujących eksperymentów i materiałów wybranych placówek edukacyjnych.

Good practice
Rozwiń wszystko
Podczas różnych warsztatów uczennice i uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 34 w Olsztynie oraz szkoły Integrierte Gesamtschule w Melle pracowali w parach i małych grupach, eksperymentując oraz próbując swoich sił w technologii druku 3D i programowaniu robotów. Odwiedzili także planetarium.
Filarami spotkania były komunikacja i praca zespołowa. Młodzi ludzie wzięli udział w dwujęzycznej grze miejskiej, dzięki czemu poznali Olsztyn i jego historię. Do najciekawszych punktów programu należała również wizyta w Centrum Popularyzacji Nauki i Innowacji „Kortosfera” w Olsztynie oraz w Centrum Nauki „Experyment” w Gdyni. Tam poprzez praktyczne doświadczenia uczennice i uczniowie mogli lepiej zrozumieć zjawiska przyrodnicze. Krótka wycieczka nad morze była miłym dopełnieniem całego programu.
Przez cały tydzień prowadzony był dziennik wymiany, w którym jej uczestniczki i uczestnicy zapisywali swoje wrażenia i refleksje. Na jego podstawie dokonali później podsumowania projektu. Po intensywnym i pełnym wrażeń tygodniu pożegnanie okazało się trudne, ponieważ podczas projektu narodziło się wiele nowych przyjaźni.
Kiedy i gdzie?
8-15 maja 2025 r. w Olsztynie
Organizatorzy projektu:
Szkoła Podstawowa nr 34 im. Józefa Malewskiego w Olsztynie
Integrierte Gesamtschule Melle
W kwietniu 2025 roku odbyło się spotkanie uczennic i uczniów ze Szkoły Podstawowej w Gromniku i szkoły St.-Johannis-Schule w Bremie.
Młodzi ludzie odwiedzili stowarzyszenie pszczelarzy, gdzie poznali życie i zwyczaje pszczół oraz pracę w tym zawodzie. Mogli zajrzeć do ula, spróbować różnych rodzajów miodu i dowiedzieć się, jak powstają produkty pszczele.
Podczas warsztatów w szkole uczestniczki i uczestnicy projektu obejrzeli film o dzikich pszczołach. Następnie w polsko-niemieckich grupach zbudowali hotele dla owadów, wykazując się kreatywnością i dobrą współpracą. Wspólne gotowanie potraw z dodatkiem miodu pozwoliło im poznać jego zastosowanie w kuchni.
Ostatniego dnia odbyła się wycieczka do stacji ekologicznej i spacer po Bremie. Młodzi ludzie poznawali lokalną przyrodę, obserwowali zwierzęta i rośliny, a także stworzyli dwujęzyczny słowniczek przyrodniczy. Na zakończenie zwiedzili Muzeum Nauki Universum, gdzie mogli samodzielnie eksperymentować i odkrywać zjawiska naukowe. Projekt zakończył się wspólnym podsumowaniem, wymianą wrażeń i doświadczeń.
Kiedy i gdzie:
22-26 kwietnia 2025 r. w Bremie
Organizatorzy projektu:
Zespół Szkół w Gromniku
St. Johannis-Schule Oberschule und Gymnasium in Bremen
Dokumentacja projektu na Facebooku

Wszystko zaczyna się od wody
Podczas dwuczęściowego projektu STEAM „Wszystko zaczyna się od wody” uczennice i uczniowie analizowali i porównywali jakość wody w różnych rzekach Polski i Niemiec. Podczas warsztatów przeprowadzali eksperymenty z (wirtualną) wodą, związane z ochroną klimatu i metodami naukowymi. Woda była również ich motywem przewodnim krytycznego spaceru po mieście oraz zajęć sportowych. Punktem kulminacyjnym spotkania było wspólne wytwarzanie lodu przy użyciu azotu. Projekt miał rozbudzić i pogłębić zainteresowanie uczennic i uczniów przedmiotami STEM oraz wzmocnić ich świadomość ekologiczną i zmotywować ich do działań proekologicznych. Młodzi ludzie włączali się ze swoimi pomysłami we wszystkie prowadzone działania, dzięki czemu zobaczyli, jak ciekawie jest samemu eksperymentować.

Kiedy i gdzie:
10-16 września 2023 r. i 20-27 kwietnia 2024 r. w Warszawie i Saarlouis
Organizatorzy projektu:
CXXXVII Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Roberta Schumana w Warszawie
Robert-Schuman-Gymnasium Saarlouis
Eksperyment Wymiana: Projekt interdyscyplinarny w obszarach STEAM
Interdyscyplinarne spotkanie młodzieży z Wrocławia i Bochum składało się z dwóch części. Podczas zajęć w szkole uczennice i uczniowie budowali pojazdy napędzane pułapką na myszy. Następnie przygotowali swoje wynalazki do konkursu w trzech kategoriach: prędkość, odległość i pomysł. Ponadto eksperymentowali z robotyką, projektowaniem i tworzeniem sterowania instalacją oświetleniową oraz z modelowaniem 3D.
Drugim etapem były praktyki w firmie Gestamp, która projektuje, produkuje i sprzedaje części i zespoły metalowe. Na zajęciach praktycznych z kontroli jakości w laboratorium młodzi ludzie nauczyli się pomiarów i ich dokumentacji, a na dziale utrzymania ruchu pokazali możliwe usterki i awarie oraz sposoby ich usuwania.
Dwutygodniowy projekt zakończył się uroczystym podsumowaniem. Uczennice i uczniowie przedstawili interesujące i momentami zabawne prezentacje multimedialne o swoich działaniach w szkole, w zakładzie pracy oraz w czasie wolnym.

Gdzie i kiedy:
12-26 września 2023 r. we Wrocławiu
Organizatorzy projektu:
Zespół Szkół nr 18 we Wrocławiu
TBS 1 – Berufskolleg der Stadt Bochum
Bez chemii nie ma przyszłości
Wymiana młodzieży z miast partnerskich Legnicy i Miśni „Bez chemii nie ma przyszłości?” była kontynuacją projektu STEAM, który odbył się w Polsce we wrześniu 2023 roku. Bogaty program w dużej mierze samodzielnie opracowały uczennice i uczniowie. Obejmował praktyki laboratoryjne na uniwersytetach we Freibergu i Dreźnie, wycieczkę do największej firmy chemicznej w Saksonii – WACKER Silikonchemie Nünchritz, warsztaty oraz wspólne gotowanie. Goście z Legnicy mogli zatem poznać swoje miasto partnerskie oraz warunki życia, kształcenia i perspektyw młodzieży w Miśni. Towarzyszyła temu wymiana naukowa na tematy związane z chemią, jej potencjałem i przyszłością. A także refleksja, że partnerstwo obu gimnazjów jest dobrym dowodem na prężne działanie i rozwój istniejącego od 2017 roku partnerstwa Legnicy i Miśni.

Kiedy i gdzie:
8-11 stycznia 2024 r. w Miśni
Organizatorzy projektu:
V Liceum Ogólnokształcące im. Jana Heweliusza w Legnicy
Gymnasium Franziskaneum Meißen
Fotodokumentacja projektu na Instagramie:
https://www.instagram.com/austausch2024_meissen_liegnitz/?igsh=emQ5c2J4ZmNncTg1
Warsztaty przyrodnicze „Podaj wodzie pomocną dłoń”
Podczas warsztatów przyrodniczych młodzi ludzie zgłębiali tematykę proekologiczną od strony teoretycznej i praktycznej. W grupach polsko-niemieckich badali jakość wody w Jeziorze Resko Przymorskie, w jego dopływach rzecznych i w kanale. Poznali także las i jego środowisko, w czym pomógł im udział w zabawie edukacyjnej na temat rozróżniania i nazywania owoców leśnych. Popołudniami odbywały się laboratoria, podczas których mieszane zespoły wykonywały doświadczenia naukowe dotyczące fotosyntezy, prawa Pascala i Archimedesa i wielu innych. Na podsumowanie projektu młodzież zagrała w quiz ekologiczny.

Kiedy i gdzie:
20-26 sierpnia 2023 r. w Dźwirzynie
Organizatorzy projektu:
Fundacja Wspierania Rozwoju Pro Synergia
Uckermärkischer Bildungsverbund gGmbH
Film o projekcie:
Co mają wspólnego porosty z jazdą na rowerze?
Projekt koncentrował się wokół ekologii i kultury fizycznej. Uczestniczki i uczestnicy zastanawiali się nad tym, jak działania człowieka wpływają na przyrodę, przede wszystkim na zanieczyszczenie powietrza. Porównywali jego jakość w Polsce i Niemczech oraz nastawienie społeczeństwa do transportu ekologicznego. W programie była także wycieczka rowerowa, podczas której młodzi ludzie obserwowali porost na drzewach i go fotografowali. Następnie w międzynarodowych grupach wykonali plakaty na ten temat. Odwiedzili także w Małopolskie Centrum Edukacji Ekologicznej w Ciężkowicach, gdzie zapoznali się z interaktywną wystawą „Ziemia – Woda – Powietrze”. Wywoływała ona dyskusję i pomogła im wypracować proekologiczne rozwiązania na przyszłość.

Gdzie i kiedy:
15-20 maja 2023 r. w Gromniku
Organizatorzy projektu:
Ganztagsgymnasium Theresianum Mainz
Filmik i relacja z projektu:
https://pogorze24.pl/pnwm-eksperyment-wymiana-2023-zs-w-gromnku/174429/
urbanism meets ecology
Podczas tego projektu młodzi ludzie zgłębiali tematykę związaną z ochroną środowiska oraz zanieczyszczeniami wody, gleby i powietrza. Celem przedsięwzięcia było także pogłębienie trwającej od 2021 roku współpracy pomiędzy uczennicami i uczniami szkół polskich i niemieckich. Na swoich spotkaniach wypracowali oni jednolitą metodologię badań dotyczących działań na rzecz środowiska. Ich wyniki zostały opublikowane na specjalnie stworzonej stronie internetowej projektu. Można tam znaleźć m.in. dokumentację, fotorelacje oraz artykuły prasowe o badaniach i projektach z obszaru STEAM prowadzonych na przestrzeni ostatnich lat.

Kiedy i gdzie:
12-16 czerwca 2023 r. w Białymstoku
Organizatorzy projektu:
Akademickie Liceum Ogólnokształcące Politechniki Białostockiej
Więcej informacji:
Strona internetowa dokumentująca projekty STEAM-owe realizowane przez uczniów ze szkół partnerskich:
Zebrane wyniki badań:
Relacja ze spotkania w czerwcu 2023 r.:
Relacja ze spotkania w czerwcu 2023
Filmik – Polsko-niemiecka współpraca uczniów w projekcie STEAM:
Zanurzeni w realności
Woda jest niezbędnym zasobem, a jej zachowanie i ochrona jest kluczowe dla przyszłych pokoleń. Tematyka tegorocznych projektów wymiany szkół miała na celu podnieść świadomość uczennic i uczniów na temat globalnego kryzysu wodnego i zachęcić ich do odgrywania aktywnej roli w rozwiązywaniu problemów środowiskowych.
Odwiedzili oni wodociągi oraz pobrali próbki wody z Jeziora Bodeńskiego, rzeki Neckar w Stuttgarcie, Schwarzwaldu oraz lokalnych zbiorników wodnych w Trossingen i Gdańsku. Próbki te, po analizie, pomogły młodzieży zbadać jakość wody w różnych regionach i zrozumieć wyzwania związane z jej zanieczyszczeniem.
Kiedy i gdzie:
6-12 kwietnia 2024 r. w Gdańsku oraz 11-17 maja 2024 r. w Trossingen
Organizatorzy projektu:
Chrześcijańskie Autorskie Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku
Łączenie dotacji z różnych źródeł
Co do zasady dofinansowanie PNWM może być łączone z innymi dotacjami (np. od prywatnych sponsorów, z różnych fundacji, z samorządu lokalnego itp.). Należy jednak pamiętać o kilku ważnych wyjątkach, które zostały opisane w punkcie:
Z czym NIE można łączyć dofinansowania PNWM?
Prosimy o zapoznanie się z tymi informacjami, aby uniknąć odrzucenia wniosku z przyczyn formalnych.




